Lanreotide

Lanreotide veroorzaakt aanhoudende activering van somatostatinereceptoren vanuit een diep subcutaan depot en onderdrukt zo groeihormoon en een reeks gastro-entero-pancreatische hormonen. Anti-secretoire effecten ondersteunen symptoomcontrole; antiproliferatieve effecten ondersteunen het voordeel op het gebied van progressievrije overleving bij GEP-NET’s.

Werkingsmechanisme

• SSTR2- en SSTR5-agonisme: binding aan G-eiwit-gekoppelde somatostatinereceptoren koppelt via Gαi/o om adenylylcyclase te remmen en via fosfolipase C en ionkanalen, waardoor doelcellen hyperpolariseren en de hormoonafgifte wordt onderdrukt.
• Endocriene effecten: remming van GH en IGF-1, glucagon, insuline en gastro-entero-pancreatische peptiden.
• Antiproliferatieve effecten bij NET’s: SSTR-activering veroorzaakt celcyclusstilstand en apoptose; vermindert tumorangiogenese en groei-ondersteunende cytokines. Aangetoond dat het de progressievrije overleving verlengt in de CLARINET-studie bij gemetastaseerde, goed-/matig-gedifferentieerde GEP-NET’s.

Farmacokinetiek

• Absorptie: bifasisch vanuit het depot — een initiële snelle afgifte binnen de eerste paar dagen, gevolgd door langzame, passieve diffusie uit het neergeslagen geneesmiddelreservoir over ~28 dagen. Absorptie is onafhankelijk van lichaamsgewicht, geslacht en dosis.
• Verdelingsvolume: geschat op ~15 L.
• Eiwitbinding: gegevens beperkt; klinisch niet significant voor dosering.
• Halfwaardetijd: terminale halfwaardetijd ongeveer 22 dagen voor de Autogel-formulering — ondersteunt eenmaandelijkse dosering en uitgebreide intervallen bij sommige patiënten.
• Uitscheiding: minimale renale excretie (<5%) en minimale onveranderde fecale excretie (<0,5%), wat duidt op overwegend biliaire eliminatie na metabolisme.
• Klaring: geschat op ~23,1 L/u.

• Acromegalie: langetermijnbehandeling van patiënten met een onvoldoende respons op of voor wie chirurgie en/of radiotherapie niet kan worden gegeven.
• Gastro-entero-pancreatische neuro-endocriene tumoren (GEP-NET’s): behandeling van volwassen patiënten met niet-reseceerbare, goed- of matig-gedifferentieerde, lokaal gevorderde of gemetastaseerde GEP-NET’s van middendarm-, pancreas- of onbekende oorsprong om de progressievrije overleving te verbeteren.
• Carcinoïdsyndroom: beheer van symptomen (flushing, diarree) bij volwassenen — vermindert de behoefte aan reddingstherapie met kortwerkende somatostatine-analogen.

• Overgevoeligheid voor lanreotide, voor een somatostatine-analoog of voor een hulpstof.

Zeer vaak (≥1/10): gastro-intestinale stoornissen (diarree, buikpijn, misselijkheid — doorgaans mild tot matig, voorbijgaand en het meest uitgesproken na de eerste injecties); cholelithiasis (galstenen ontstaan bij tot 30% van de patiënten bij langdurige therapie).

Vaak (≥1/100 tot <1/10): reacties op de injectieplaats (induratie, knobbel, pijn, erytheem, pruritus); flatulentie, braken, opzetting van de buik, steatorroe; hyperglykemie, hypoglykemie, diabetes mellitus; biliaire dilatatie, biliair slib; sinusbradycardie; asthenie, vermoeidheid; alopecia, hypotrichose; nasofaryngitis; hypothyreoïdie, verlaagd vrij thyroxine.

Soms (≥1/1.000 tot <1/100): opvliegers, duizeligheid, hoofdpijn, slapeloosheid, lethargie; pancreatitis, verhoging van transaminasen, verhoogd bilirubine; huiduitslag, pruritus; verlagingen van het einddiastolische en eindsystolische volume van de linker ventrikel.

Zelden (<1/1.000): overgevoeligheidsreacties waaronder anafylaxie (zeer zelden); aritmie.

• Insuline en orale antidiabetica: lanreotide beïnvloedt de glucosehomeostase — aanpassingen van de antidiabetische therapie zijn vaak vereist.
• Ciclosporine: lanreotide kan de intestinale absorptie van ciclosporine verminderen — controleer de spiegels en pas de dosis aan.
• Bromocriptine: lanreotide kan de beschikbaarheid van bromocriptine verhogen.
• CYP3A4-substraten met smalle therapeutische breedte (bijv. kinidine, terfenadine): lanreotide is een zwakke CYP3A4-remmer — controleer.
• Bètablokkers en andere bradycardie-veroorzakende geneesmiddelen: additieve bradycardie mogelijk — controleer de hartslag.

Lanreotide Autogel / Depot wordt toegediend via diepe subcutane injectie in het superieure externe kwadrant van de bil (of een andere geschikte plaats volgens de bijsluiter) om de 4 weken. Patiënten of verzorgers kunnen worden getraind om zelf toe te dienen waar passend.

Acromegalie

• Startdosis: 90 mg diep subcutaan om de 4 weken; sommige regimes starten met 60 mg bij behandelingsnaïeve patiënten.
• Titratie op basis van GH/IGF-1: verhogen tot 120 mg om de 4 weken of het interval verlengen (90 mg om de 6–8 weken) bij zeer goed gecontroleerde ziekte. De sterkte van 60 mg is een optie voor de-escalatie.

Gastro-entero-pancreatische neuro-endocriene tumoren

• Standaarddosis: 120 mg diep subcutaan om de 4 weken.

Carcinoïdsyndroom

• Standaarddosis: 120 mg diep subcutaan om de 4 weken; titratie naar symptoomcontrole. Tussen geplande injecties mag kortwerkend somatostatine als rescue worden gebruikt bij doorbraaksymptomen.

Nierfunctiestoornis

Bij ernstige nierfunctiestoornis is de systemische blootstelling aan lanreotide verhoogd; overweeg te starten met 60 mg om de 4 weken bij acromegalie en voorzichtig te titreren. Geen aanpassing vereist voor GEP-NET-dosering.

Leverfunctiestoornis

Milde tot matige leverfunctiestoornis vereist geen dosisaanpassing; gegevens zijn beperkt bij ernstige stoornis.

Vergeten dosis

Dien de volgende dosis zo spoedig mogelijk toe en hervat het 4-wekelijkse schema. Vermijd toediening van twee doses binnen een kort interval.

Galblaascontrole

Langdurige therapie met somatostatine-analogen veroorzaakt asymptomatische galstenen bij een aanzienlijke minderheid van de patiënten. Een baseline-echografie wordt aanbevolen vóór de therapie en daarna periodieke controle (bijv. elke 6–12 maanden).

Glucosestofwisseling

Lanreotide remt zowel insuline als glucagon. Controleer de bloedglucose nauwgezet bij start en bij dosisveranderingen; bij bestaande diabetes kan dosisaanpassing van antidiabetica nodig zijn.

Schildklierfunctie

Milde dalingen van de schildklierfunctie komen vaak voor; controleer TSH en vrij T4 jaarlijks.

Cardiale controle

Sinusbradycardie kan optreden; voorzichtigheid en ECG-controle zijn aanbevolen bij patiënten met bestaande hartziekte, met name bij gelijktijdig gebruik van bradycardie-veroorzakende medicatie.

Zwangerschap en borstvoeding

• Zwangerschap: beperkte gegevens — alleen gebruiken als duidelijk geïndiceerd. Lanreotide is in de VS geclassificeerd als zwangerschapscategorie C.
• Borstvoeding: niet aanbevolen — passage in moedermelk en effecten op de zuigeling zijn onbekend.

Injectietechniek en -plaats

Diep in het subcutane weefsel injecteren zonder aspiratie; bij elke toediening van zijde wisselen. Breng de spuit gedurende 30 minuten vóór injectie op kamertemperatuur (nog in het verzegelde zakje) voor comfort en gemak.

Effect op rijvaardigheid

Geen of verwaarloosbare invloed; adviseer voorzichtigheid bij duizeligheid of asthenie.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking bij 2–8 °C (koelkast), beschermd tegen licht. Niet invriezen. De voorgevulde spuit mag in het oorspronkelijk verzegelde zakje beneden 40 °C worden bewaard gedurende één periode van maximaal 72 uur vóór toediening. Wegwerpen indien blootgesteld aan temperatuurexcursies buiten de bijsluiter.

3 jaar vanaf de vervaardigingsdatum. Niet gebruiken na de op de verpakking gedrukte vervaldatum.

Recept vereist (Rx).